LANDSRÉTTUR Úrskurður mánudaginn 20. september 2021. Mál nr. 561/2021 : Lögreglustjórinn á Suðurnesjum (Daníel Reynisson aðstoðarsaksóknari ) gegn X (Elías Kristjánsson lögmaður) Lykilorð Kærumál. Farbann. Útdráttur Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta farbanni á grundvelli 1. mgr. 100. gr., sbr. b. lið 1. mgr. 95. gr., laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála . Úrskurður Landsréttar Landsréttardómararnir Jón Höskuldsson , Kristbjörg Stephensen og Þorgeir Ingi Njáls son kveða upp úrskurð í máli þessu. Málsmeðferð og dómkröfur aðila 1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 16. september 2021 , sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag . Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 16. september 2021 í málinu nr. R - [...] /2021 þar sem varnaraðila var gert að sæta farbanni allt til fimmtudagsins 11. nóvember 2021 klukkan 16 . Kæruheimild er í l - lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. 2 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. 3 Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að farbanni verði markaður skemmri tími . Niðurstaða 4 Fallist er á með héraðsdómi að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um að hafa gerst sekur um háttsemi sem fan gelsisrefsing liggur við og að fullnægt sé skilyrðum til að hann sæti farbanni samkvæmt 1. mgr. 100. gr., sbr. b - lið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur. Úrskurðarorð: Hinn kærði úrskurður er staðfestur. 2 Úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 16. september 2021 I. Sóknaraðili, lögreglustjórinn á Suðurnesjum, krefst þess að varnaraðila, X, kt. [...], ríkisborgara [...] , verði gert að sæta farbanni allt til fimmtudagsins 11. nóvember 2021 kl. 16:00. II. Sóknarað ili segir að lögregla hafi til rannsóknar kynferðisbrot þ.e. meinta nauðgun tveggja manna sem brotaþoli hafi sjálf tilkynnt til lögreglu skömmu eftir miðnætti þann 13. maí 2021. Brotaþoli hafi hvorki vitað hverjir hafi verið að verki né heldur hvar brotave ttvangur væri nákvæmlega. Kvaðst brotaþoli hafa verið, fyrr um kvöldið, á veitingastaðnum [...] en farið af staðnum í fylgd manns sem hún hafi lýst en hann hafi boðið henni í samkvæmi. Hún hafi sagt að samskipti þeirra hafi farið fram á ensku og er hún ha fi verið komin í íbúð hefði maðurinn beitt hana kynferðislegu og líkamlegu ofbeldi. Þegar maðurinn hafði lokið sér af hefði hann kallað á annan mann, sagt honum að brjóta einnig gegn henni kynferðislega, sem hann hafi þá gert. Hún taldi að mennirnir væru af erlendum uppruna. Var brotaþoli með sjáanlega áverka eftir atvikið og fór hún í kjölfarið á bráðamóttöku Landspítalans til læknisskoðunar. Lögreglumenn hafi farið á veitingastaðinn [...] og rætt við eiganda staðarins sem hafi sýnt þeim upptökur úr efti rlitsmyndavélum staðarins. Í þeim hafi mátt sjá brotaþola ganga út af staðnum ásamt karlmanni sem passaði við lýsingu hennar. Að sögn barþjóns staðarins hafi tveir erlendir aðilar verið í töluverðan tíma á staðnum kvöldið áður sem barþjónninn hafi ekki kan nast við. Hann sagði að þeir hafi greitt með greiðslukorti fyrir veitingar sem þeir hafi keypt á staðnum. Barþjónninn sagði konuna hafa farið af staðnum með mönnunum og því hafi einnig annað vitni lýst. Rannsóknaraðgerðir lögreglu hafi leitt til þess að t veir aðilar hafi nú réttarstöðu sakbornings í málinu, annars vegar varnaraðili, og hins vegar annar maður, meðkærði. Til að aðgreina meintan þátt hvors fyrir sig, er grunur um að meðkærði sé sá aðili sem fyrst braut gegn brotaþola skv. lýsingu hennar, en v arnaraðili sé sá aðili sem strax í kjölfarið braut gegn henni. Varnaraðili var handtekinn 13. maí sl. en hann hefur ekki gengist við brotinu og borið að miklu leyti við minnisleysi vegna ölvunar. Varnaraðili hefur sagst þekkja meðkærða og að þeir séu vini r. En varnaraðili viti þó ekki hvar meðkærði eigi heima né hvar dvalarstaður hans sé. Varnaraðili hafi verið úrskurðaður í gæsluvarðhald vegna málsins allt til mánudagsins 17. maí 2021, kl. 16:00, sbr. úrskurð réttarins frá 14. maí 2021 í máli nr. R - [...] / 2021. Varnaraðili hafi síðan verið gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi allt til 19. maí 2021, kl. 16:00 með úrskurði réttarins frá 17. maí 2021 í máli nr. R - [...] /2021. Að kvöldi föstudagsins 14. maí sl. hafi lögregla fengið upplýsingar um dvalarsta ð meðkærða og framkvæmt að undangengnum úrskurði réttarins húsleit og rannsókn í umræddri íbúð sem sterkur grunur sé um að sé brotavettvangur. Lögregla hafi lagt hald á muni sem tengjast meintu broti s.s. skó, fatnað, muni er tilheyra brotaþola, rúmfatnað, blóðugan pappír og fartölvu. Einnig hafi verið í íbúðinni ummerki eftir kannabisræktun. Lögregla hafi framkvæmt umfangsmikla leit að meðkærða og hafi hann verið eftirlýstur af lögreglu vegna málsins strax frá upphafi. Meðkærði hafi loks verið handtekinn sunnudaginn 16. maí sl., kl. 14:21. Í kjölfarið hafi hann verið úrskurðaður í gæsluvarðhald allt til 19. maí 2021, kl. 16:00, sbr. úrskurð réttarins frá 17. maí 2021 í máli nr. R - [...] /2021. Varnaraðili hafi með úrskurði réttarins frá 19. maí sl. í máli n r. R - [...] /2021 verið bönnuð för af Íslandi allt til miðvikudagsins 16. júní 2021. Með úrskurði réttarins frá 16. júní sl. í máli nr. R - [...] /2021 hafi farbann 3 varnaraðila verið framlengt allt til 16. september 2021, kl. 16:00 og hafi sá úrskurður var stað festur í Landsrétti [...] júní sl. í máli nr. [...] /2021. Meðkærði sæti einnig farbanni, sbr. úrskurð réttarins frá 19. maí sl. í máli nr. R - [...] /2021 og úrskurð réttarins frá 16. júní sl. í máli nr. R - [...] /2021, sem staðfestur hafi verið af Landsrétti [...] júní sl. í máli nr. [...] /2021. Sóknaraðili segir að til rannsóknar sé ætlað brot gegn sem er talið geta varðað við 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en brot gegn ákvæðinu varði allt að 16 ára fangelsi. Lögregla telji að fram sé kominn gru nur um að varnaraðili hafi gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing sé lögð við. Sóknaraðili tekur fram að rannsókn málsins sé mjög vel á veg komin en nú sé beðið eftir niðurstöðum og gögnum úr DNA rannsókn á lífsýnum. Varnaraðili sé og hafi síðastli ðin ár verið búsettur á Íslandi en hann sé [...] ríkisborgari. Lögregla telji rökstuddan grun fyrir því að varnaraðili muni reyna að komast úr landi eða leynast ellegar koma sér með öðrum hætti undan málsókn eða fullnustu refsingar, sbr. 1. mgr. 95. gr. la ga um meðferð sakamála nr. 88/2008, verði honum ekki gert að sæta farbanni meðan mál hans sé til rannsóknar og meðferðar. Þá sé eðli máls samkvæmt brýnt að tryggja nærveru varnaraðila meðan á rannsókn málsins standi og eftir atvikum meðferð málsins hjá ákæ ruvaldi og dómstólum. Af þessum sökum telur sóknaraðili að skilyrðum b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála, um gæsluvarðhald, sé fullnægt í málinu enda hafi héraðsdómur og Landsréttur komist að þeirri niðurstöðu, sbr. ofangreinda fyrri úrskurði í máli varnaraðila. Með hliðsjón af stöðu varnaraðila hér á landi og sjónarmiðum um meðalhóf hafi lögregla talið þann 19. maí sl. nægjanlegt að hann sætti farbanni fremur en áframhaldandi gæsluvarðhaldi og sömu sjónarmið eigi nú við. Varðandi tímaleng d á kröfu sóknaraðila er m.a. vísað til úrskurðar Landsréttar frá 7. desember 2018 í máli nr. 888/2018. Með vísan til alls framangreinds, b. liðar 1. mgr. 95. gr., sbr. 1., 2., og 3. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, telji sóknaraðili brýna hagsmuni standa til þess að varnaraðila verði gert að sæta farbanni allt til fimmtudagsins 11. nóvember 2021, kl. 16.00. III. Verjandi varnaraðila krefst þess aðallega að kröfu sóknaraðila verði hafnað en til vara að henni verði markaður skemmri tími en krafist er. Hann telur að skilyrðum b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála sé ekki fullnægt. Varnaraðili hafi búið á Íslandi í fimm ár, hann sé í fastri vinnu og líti á Ísland sem h eimili sitt og þó svo hann fari til heimalands síns til að hitta fjölskyldu sína. Þá tekur verjandinn fram að ekkert bendi til þess að varnaraðili hafi gerst sekur um kynferðisbrot og vísar í því sambandi m.a. til þess að lýsingar brotaþola á varnaraðila s tandist ekki og þá hafi ástand brotaþola eftir umrætt atvik ekki bent til þess að brotið hafi verið á henni kynferðislega. Þá segir verjandi að ekkert bendi til þess að varnaraðili muni koma sér undan hugsanlegri málsókn eða eftir atvikum fullnustu refsing ar. Farbann sé mjög íþyngjandi ráðstöfun gagnvart varnaraðila og þá aðallega í því ljósi að meðan á því standi komist hann ekki til heimalands síns. Loks bendir verjandinn á að rannsókn málsins sé nú þegar búin að taka langan tíma og ekki réttlætanlegt að varnaraðili sæti enn lengra farbanni en hann hafi nú þegar gert. IV. Eins og rakið hefur verið hefur lögregla verið með til rannsóknar ætlað kynferðisbrot varnaraðila sem fangelsisrefsing er lögð við og verði hún dæmd má telja víst að hún verði án skilorðs í samræmi við 4 dómaframkvæmd hér á landi. Rannsókn málsins er komin l angt á veg en eftir er m.a. að fá niðurstöðu úr DNA rannsókn á lífsýnum. Við fyrirtöku málsins upplýsti sóknaraðili að von sé á þeim niðurstöðum í lok þessa mánaðar. Varnaraðili er erlendur ríkisborgari og tengsl hans við Ísland eru í samræmi við það. Að virtum öllum atvikum málsins verður að telja að ætla megi að hann muni reyna að fara úr landi og koma sér undan málsókn og eftir atvikum fullnustu refsingar. Að öllu framanrituðu virtu verður að telja að skilyrði b. - liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 fyrir kröfu sóknaraðila sé uppfyllt og verður krafan tekin til greina eins og hún er sett fram af hálfu sóknaraðila. Enda þykir ekki ástæða til að marka farbanni varnaraðila skemmri tíma eins og atvikum málsins er háttað. En mikilvægt er að lögregla ljúki rannsókn málsins sem fyrst þannig að ákæruvaldinu verði unnt að taka ákvörðun um hvort af saksókn verði eða ekki þannig að varnaraðili sæti ekki skertu ferðafrelsi lengur en nauðsynlegt er. Samkvæmt þessu skal varnaraðili sæta farbanni allt til fimmtudags ins 11. nóvember 2021 kl. 16:00. Ingi Tryggvason héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan. Úrskurðarorð: Varnaraðila, X , er bönnuð för frá Íslandi allt til fimmtudagsins 11. nóvember 2021 kl. 16:00.